Zelfs VVD'er Stef Blok slaat alarm over Brusselse miljardenfouten en 1.000 miljard schuld: 'Het gaat niet vanzelf goed'

In dit artikel:

De 27 EU-regeringsleiders zijn donderdag in Brussel niet tot een akkoord gekomen over de meerjarenbegroting voor 2028-2034. De Europese Commissie had bijna 2.000 miljard euro voorgesteld. Een compromisvoorstel van het Ierse voorzitterschap van 1,62 biljoen euro in prijzen van 2025 kreeg evenmin voldoende steun: zeventien landen vonden het te laag, terwijl onder meer Nederland het bedrag nog steeds te hoog vond. EU-voorzitter António Costa komt daarom binnen enkele weken met een nieuw voorstel voor een extra top eind november. Daarbij worden volgens een hoge EU-bron ook nieuwe Europese belastingen betrokken, zoals heffingen op tabak, cryptovaluta of online gokken.

Stef Blok, voormalig Nederlands minister en lid van de Europese Rekenkamer, uitte in een radio-interview stevige kritiek op de omvang en controle van de EU-uitgaven. Volgens hem moet eerst worden beoordeeld welke taken daadwerkelijk op Europees niveau thuishoren. De Rekenkamer stelde bij 3,8 procent van de onderzochte uitgaven fouten vast; dat percentage betekent volgens de berichtgeving niet automatisch dat al die middelen frauduleus zijn besteed, maar wijst wel op tekortkomingen in toezicht en naleving van regels. Vooral cohesiefondsen zouden door hun ingewikkelde voorwaarden fraudegevoelig zijn. Als voorbeeld werd een Griekse zaak genoemd waarin mogelijk landbouwsubsidies voor niet-bestaande schapen zijn aangevraagd; ook twee Griekse parlementariërs zouden tot de verdachten behoren.

Blok zei daarnaast dat het coronaherstelfonds NextGenerationEU volgens de eerste evaluaties maar weinig grote economische hervormingen heeft opgeleverd. Tegelijkertijd loopt de gezamenlijke EU-schuld volgens hem uiteindelijk mogelijk op tot ongeveer 1.000 miljard euro. Vanaf 2028 moeten leningen en rente worden terugbetaald, wat circa 8 procent van de EU-begroting kan gaan kosten. De lidstaten zijn het nog niet eens over de manier waarop die rekening wordt gedragen, terwijl nieuwe gezamenlijke leningen in de begrotingsplannen niet zijn uitgesloten. Blok benadrukte dat parlementen en de Rekenkamer moeten kunnen controleren of EU-geld rechtmatig, doelmatig en meetbaar wordt besteed.