West-Vlamingen boos over plan minister Brouns om langer meer giftige stoffen in drinkwater toe te laten: "Vergiftig ons niet"
In dit artikel:
Vlaams minister van Omgeving en Landbouw Jo Brouns (CD&V) overweegt om de toegelaten concentratie van 1,2,4-triazolen in drinkwater voor langere tijd te versoepelen — een maatregel die veel West-Vlamingen verontrust en kwaad maakt. De commotie ontstond nadat VRT NWS meldde dat Brouns mogelijk permanent tien keer meer van deze metabolieten wil toelaten dan de Europese richtlijn voorschrijft. Triazolen zijn afbraakproducten van schimmelwerende pesticiden die veel worden gebruikt in aardappel- en groententeelt; ook industrie en huishoudens dragen eraan bij.
De Westhoek heeft in Vlaanderen de hoogste vervuilingsgraad met pesticiden. In juni 2022 constateerde De Watergroep al voor het eerst een overschrijding van de EU-norm in het water van de Blankaart (Diksmuide). Als reactie liet Brouns in december 2024 tijdelijk een tienmaal hogere limiet toe voor enkele drinkwaterproductiecentra met de hoogste waarden: Blankaart (Diksmuide), Zillebekevijver en Dikkebusvijver (Ieper) en de Gavers (Harelbeke). Nu speelt het idee om die versoepeling voor een langere periode in te voeren, wat leidt tot veel boze reacties uit de regio; inwoners melden dat ze zelfs filters als Brita hebben weggehaald omdat ze het kraanwater niet meer vertrouwen.
Juridisch is afwijking van de Europese norm mogelijk, maar slechts onder strikte voorwaarden: artikel 15 van de Europese drinkwaterrichtlijn laat tijdelijke afwijkingen toe, maar Vlaanderen moet zulke verlengingen melden aan de Europese Commissie. Advocaat milieurecht Isabelle Larmuseau waarschuwt dat de Commissie kan controleren en bij niet-correcte toepassing de zaak kan voorleggen aan het Europees Hof van Justitie, met mogelijke veroordelingen, boetes en dwangsommen tot gevolg.
De oorzaak van de relatief slechte kwaliteit in West-Vlaanderen ligt vooral in het gebruik van oppervlaktewater voor drinkwaterwinning: pesticiden spoelen van akkers in beken en bereiken zo de zuiveringsprocessen. Daarnaast speelt het bestaan van veel zonevreemde bedrijven die afvalwater lozen in beken een rol, zegt Bertjan Olivier van de West-Vlaamse Milieufederatie. Terwijl minister en De Watergroep geruststellen dat de voorgestelde verhoogde norm nog onder de gezondheidskundige grenswaarde blijft, wijzen experts op mogelijke risico’s van cumulatieve blootstelling aan meerdere toxische stoffen over een hele levensduur.
Als reactie adviseren belangengroepen en experts dat ongeruste burgers zich kunnen organiseren en desnoods via de rechter gezonde drinkwatervoorziening kunnen afdwingen. De discussie draait niet alleen om technische grenswaarden, maar om vertrouwen in een publiek basisrecht: veilig drinkwater.