Waarom en wanneer gaat Nederland de Straat van Hormuz beveiligen? En lopen we dan risico?
In dit artikel:
De Straat van Hormuz is een smalle, strategische zeestraat waardoor een groot deel van de olie- en gastankers uit het Midden-Oosten moet varen. Nadat de Verenigde Staten Iran aanvielen, sloot Iran de doorgang, wat de wereldwijde energieprijzen en de wereldeconomie zwaar raakte. Inmiddels is er een tijdelijk staakt-het-vuren van twee weken afgekondigd; dat biedt ruimte voor scheepvaart om langzaam weer op gang te komen, maar het risico bestaat dat vijandelijkheden daarna opnieuw oplaaien.
De Amerikaanse president Donald Trump dringt aan op snelle duidelijkheid over welke landen praktisch willen bijdragen aan het beveiligen van de vrije doorvaart. Nederland heeft zich bereid verklaard te helpen en bereidt zich al voor op een militaire inzet, mits het geweld definitief stopt. Premier Dilan Jetten zei dat het opzetten van een missie enkele weken zal vergen en dat Nederland wil opereren onder internationaalrechtelijke legitimatie, bij voorkeur een VN-mandaat.
Nederland kan vooral een rol spelen met mijnenjagers: er wordt serieus rekening gehouden met zeemijnen in de Straat van Hormuz en de Nederlandse marine heeft expertise in mijnenruimen die veel landen missen. Daarnaast komt de ervaring van Nederlandse eenheden met antipiraterij van pas. Eerder werd ook genoemd dat het fregat Evertsen eventueel in een verband met het Franse vliegdekschip Charles de Gaulle zou kunnen meedraaien.
Motieven zijn tweeledig: internationale druk — onder meer om Trump en bondgenoten tegemoet te komen — én puur nationaal belang: Nederland is afhankelijk van doorvoer van olie en gas via die route en heeft er rechtstreeks baat bij dat die veilig en open blijft. Voorwaarden voor inzet blijven dat het staakt-het-vuren standhoudt en dat deelname onder internationale vlag plaatsvindt. Ondanks de onzekerheden lopen de voorbereidingen op korte termijn door, zodat bij een duurzame wapenstilstand snel kan worden begonnen met het herstellen van veilige scheepvaart.