VVD uit coalitie van Het Hogeland, zo luidt het advies. Pro, CU en GB aan zet. 'Niet aan de kiezer uit te leggen'
In dit artikel:
Burgemeester Cora‑Yfke Sikkema (Oldambt), die de verkennende gesprekken in Het Hogeland voerde, adviseert een coalitie van Pro (voormalig GroenLinks/PvdA), GemeenteBelangen en ChristenUnie. Dat advies betekent dat de VVD, tot nu toe coalitiepartner, buitenspel komt te staan. Het voorstel werd woensdagmiddag besproken en zorgt voor verontwaardiging bij VVD-lijsttrekker en wethouder Stefan van Keijzerswaard, die wijst op de forse zetelwinst van zijn partij bij de gemeenteraadsverkiezingen en het eerdere vierjarige samenwerkingsakkoord.
Een belangrijke oorzaak van de breuk lijkt de discussie rond de komst van een permanent asielzoekerscentrum (azc). De VVD stemde in juni 2024 tegen het raadsbesluit omdat zij vond dat maximaal 250 personen volgens de landelijke spreidingswet opgevangen moeten worden; een meerderheid in de raad stond echter open voor meer capaciteit. Sikkema stelt in haar rapport dat de VVD het raadsbesluit respecteert en dat het verschil over het aantal op te vangen vluchtelingen geen formeel breekpunt was, maar de aantekening over gevoeligheid wekt wrevel. Daarnaast irriteerden campagneactiviteiten van kersvers VVD-raadslid Koen Balkema, die zich in een flyer uitsprak tegen een azc in zijn dorp Bedum, andere partijen mogelijk.
Er waren ook inhoudelijke verschillen over ruimtelijke ordening en lokale democratische vernieuwing. Pro en ChristenUnie willen gericht nieuwbouw in kleine dorpen stimuleren; de VVD gaf de voorkeur aan bouwen in grotere kernen zoals Winsum en Bedum. Verder steunde VVD minder expliciet initiatieven als het door Pro bepleite Burgerberaad. VVD-fractievoorzitter Gerard ten Brink uitte zijn verbaasdheid dat partijen met zetelwinst, zoals VVD en CDA, buiten de collegevorming blijven.
GemeenteBelangen blijft, ondanks zetelverlies, voor Pro een logische partner; wethouder Eltjo Dijkhuis zal naar verwachting macht inleveren omdat zijn ruime portefeuille herverdeeld kan worden. De verkenner sluit ook samenwerking met het oppositie-CDA niet uit; dit speelt mee in dossiers als de bouw van een nieuw gemeentehuis in Winsum, een project van ten minste 60 miljoen euro waarbij CDA en ChristenUnie terughoudender lijken.
De ChristenUnie heeft Bernd de Jong voorgedragen als wethouderskandidaat. Oud-gedeputeerde Johan Hamster is gevraagd om als formateur te fungeren. De voorgestelde coalitiesamenstelling markeert een verschuiving in lokale macht en legt de weg naar een nieuw college in Het Hogeland voorlopig zonder VVD uit.