VS-defensieminister Hegseth kondigt diepgaande doorlichting van NAVO aan: "Sommige landen zullen buizen"

In dit artikel:

Tijdens de vergadering van NAVO-defensieministers in Brussel kondigde de Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth een brede doorlichting van het bondgenootschap aan. Doel is vast te stellen welke lidstaten serieus in hun defensie investeren en welke achterblijven; de VS waarschuwt dat hun jaarlijkse bijdrage vanaf nu deels afhankelijk wordt gemaakt van die inspanningen. Hegseth stelde dat Europa zelf meer voor zijn veiligheid moet gaan betalen en richten, en bekritiseerde dat veel Europese landen volgens hem te veel focus hebben gelegd op thema’s als gender en klimaat in plaats van op harde militaire capaciteiten zoals tanks, gevechtsvliegtuigen en luchtverdediging.

Feiten over de financiën: het operationele jaarbudget van de NAVO (hoofdkwartier, gezamenlijke IT, radar en civiele programma’s) bedraagt ongeveer 5,75 miljard dollar. De VS draagt momenteel het grootste deel: grofweg 15 procent — zo’n 790 miljoen dollar per jaar — Duitsland zit op een vergelijkbaar niveau, de overige 32 lidstaten vullen de rest naar draagkracht aan. Tijdens de vorige top in Den Haag spraken bondgenoten volgens het artikel af om op te schalen naar een ambitie van 5 procent van het bbp voor defensie, met een voorgestelde opsplitsing van 3,5 procent voor harde militaire uitgaven en 1,5 procent voor defensie-gerelateerde infrastructuur.

Hegseth koppelt de Amerikaanse financiële bijdragen aan de bereidheid van Europese landen te investeren; waar die inzet ontbreekt, dreigt vermindering van Amerikaanse steun. Hij kaderde die stap ook als onderdeel van een bredere Amerikaanse heroriëntatie naar andere strategische regio’s (zoals de Indo-Pacific), en wil dat de NAVO terugkeert naar focus op afschrikking in plaats van Europese afhankelijkheid van Washington. Als voorbeeld van vermeend onverantwoordelijk gedrag noemde hij landen die in het verleden Amerikaanse vliegtuigen beperkingen oplegden.

Analisten reageren grotendeels niet verrast: volgens defensiespecialist Jens Franssen is er een duidelijke "Europeanisering" van de NAVO gaande — Europa bouwt zowel budgetten als capaciteiten uit, waarna de VS geleidelijk haar investeringen en toprollen zal afstemmen. De NAVO-topfunctionaris benadrukte terughoudend dat meer geld noodzakelijk is maar niet afdoende: het budget moet snel worden omgezet in gevechtsklare troepen, Materieel en een sterkere defensie-industrie.