Trump verlengt wapenstilstand, maar Iran verwacht verrassingsaanval
In dit artikel:
De Verenigde Staten hebben het lopende staakt‑het‑vuren met Iran eenzijdig verlengd. Amerikaanse president Donald Trump kondigde de verlenging vroeg vanochtend (ongeveer 04:00 uur Nederlandse tijd) aan via zijn platform Truth Social, zo’n zeven uur voordat het bestand zou aflopen. Eerder deze week had hij nog gezegd dat er geen verlenging zou komen; volgens Trump gebeurde de draai op verzoek van de Pakistaanse bemiddelaars, premier Shehbaz Sharif en veldmaarschalk Munir. Pakistan bemiddelt sinds het begin van het conflict eind februari.
De aankondiging geeft Iran formeel meer tijd om met een tegenvoorstel voor vredesonderhandelingen te komen, maar Teheran reageert achterdochtig. Een adviseur van de Iraanse parlementsvoorzitter suggereert dat Washington vooral tijd wil winnen om een verrassingsoffensief voor te bereiden. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken noemde de door de VS ingestelde zeeblokkade een schending van het bestand en een “oorlogsmisdaad”; sinds vorige week houdt de Amerikaanse marine scheepvaart van en naar Iraanse havens tegen. Ook werd een Iraans vrachtschip beschoten en een containerschip (Touska) in beslag genomen, acties die Iran scherp bekritiseert.
Een geplande tweede onderhandelingsronde in Islamabad ging niet door. De Amerikaanse vice‑president JD Vance was gereed om te vertrekken maar bleef uiteindelijk in Washington, terwijl Iran nooit formeel had bevestigd te zullen deelnemen. De vorige gesprekken op 11–12 april strandden op twee cruciale punten: het Iraanse nucleaire programma en de controle over de Straat van Hormuz. Washington eist naar verluidt een langdurige opschorting van Iraanse verrijking (tot 20 jaar), terwijl Iran slechts bereid leek te zijn tot een veel kortere termijn (circa vijf jaar). Iran wil bovendien geen soevereine controle over de zeestraat prijsgeven; dit is politiek en economisch gevoelig omdat een aanzienlijk deel van ’s werelds oliehandel daarlangs gaat.
Iraanse leiders waarschuwen dat zij alleen terugkeren aan de onderhandelingstafel als de Amerikaanse zeeblokkade wordt opgeheven; tegelijkertijd stelt Trump dat die blokkade een akkoord juist moeilijker maakt. De retoriek van beide kanten blijft scherp, waardoor de wapenstilstand weliswaar formeel voortduurt, maar de kans op hervatte vijandelijkheden en een nieuwe escalatie duidelijk aanwezig is.
Financiële markten reageerden direct: Bitcoin steeg sterk en bereikte de hoogste koers sinds begin februari, bijna 78.500 dollar, een marktreactie die deels wordt toegeschreven aan de tijdelijke kalmering rond het conflict.