Steun Orbán brokkelt af, wat kan hij nog met verkiezingen in aantocht?
In dit artikel:
Op 12 april trekken Hongaren naar de stembus en heel Europa volgt de uitkomst op de voet. Premier Viktor Orbán staat voor mogelijk verlies: zijn partij Fidesz zakt in recente peilingen naar ongeveer 37 procent, terwijl oppositieleider Péter Magyar rond de 56 procent scoort. Voor het eerst sinds Orbáns lange bewind is er reële kans dat hij wordt verslagen, en dat zet ook zijn binnenste kring onder druk: mensen die tot nu toe loyaal waren zouden al posities elders aan het veiligstellen zijn.
Europa kijkt nauwkeurig vanwege de outsized invloed die Orbán ondanks Hongarije’s omvang uitoefent op EU-besluitvorming. Hij gebruikte eerder vetorechten om Europese maatregelen, zoals leningen aan Oekraïne, te blokkeren. Die rol en zijn nauwe banden met Rusland roepen in Brussel al langer weerstand op. Deze week kwam extra negatieve publiciteit: telefoongesprekken leken te tonen dat minister van Buitenlandse Zaken Péter Szijjártó probeerde Russen en Russische bedrijven van de EU-sanctielijst te krijgen en Lavrov op de hoogte hield van Europese besprekingen. Dat voedt het beeld van een regering die pro-Rusland opereert.
Een concrete twistpunt is de beschadigde Druzhba-oliepijpleiding, die Russische olie naar Hongarije transporteert. Hongarije verwijt Oekraïne herstelwerk tegen te houden en houdt daarom een Europese lening van ongeveer 90 miljard euro aan Oekraïne tegen — een stap die in Europa woede heeft gewekt. Europese inspecteurs zouden in Oekraïne niet bij de pijpleiding kunnen vanwege veiligheidszorgen; critici noemen dat een zwak excuus gezien Oekraïne doorgaans snel repareert en de schade relatief beperkt lijkt. Tegelijk benadrukken tegenstanders dat Hongarije met Russische olie de oorlog in Oekraïne financieel ondersteunt.
Orbán speelt de aandacht naar zich toe en gebruikt internationale kritiek om zich bij zijn achterban als doelwit van de EU neer te zetten. Dat kan hem stemmen opleveren, maar het is onduidelijk of het genoeg is om het verschil met de oppositie te overbruggen. Als hij verliest rijzen grote vragen over de overgang: wetten, media, instituties en grote vermogens liggen grotendeels bij vrienden en bondgenoten — hoe een nieuw bestuur daarmee omgaat, en of Orbán zijn macht nog kan aanwenden om verkiezingen te beïnvloeden, blijft onzeker.