Premier Jetten blijft erbij dat gasputten dichtgaan en verdedigt aanstellen regeringscommissaris. 'Groningers geen speelbal'
In dit artikel:
Tijdens het Kamerdebat over het regeerakkoord heeft premier Rob Jetten zijn koers voor Groningen onveranderd verdedigd: het kabinet wil de gaskraan in het Groningenveld volledig dichtdraaien en een nieuwe regeringscommissaris voor Groningen aanstellen om het herstelproces te coördineren. Die plannen stuitten in de Tweede Kamer op kritiek van meerdere partijen, vooral ChristenUnie, SP en JA21.
ChristenUnie-Kamerlid Mirjam Bikker betreurt dat de speciale staatssecretaris Herstel Groningen wordt geschrapt, terwijl voor andere dossiers (zoals de toeslagenaffaire) wel aparte bewindslieden blijven bestaan. Zij waarschuwt dat Groningers na twee parlementaire enquêtes hard geraakt zijn en nu niet opnieuw van het kastje naar de muur mogen worden gestuurd bij vragen over versterking, schadeherstel en woonruimte. SP’er Jimmy Dijk ziet de aanstelling van een regeringscommissaris vooral als riskant: hij wijst op de ervaringen met voormalig Nationaal Coördinator Hans Alders, die destijds volgens hem steeds klem kwam te zitten tussen de NAM en het kabinet en wantrouwen wekte.
Jetten geeft daartegenover aan dat Groningen een langjarig uitvoeringsprobleem is dat paal en perk vraagt: versterking van huizen, herstel van schade, dorpsontwikkelingen en sociaal-economische opgaven duren veel langer dan enkele jaren. Een fulltime commissaris in de regio moet volgens hem de uitvoering ‘apolitiek’ organiseren en voorkomen dat gedupeerde inwoners het speelbal van Haagse politiek blijven. Omdat het herstel van de toeslagenaffaire naar verwachting binnen twee jaar is afgerond, verdwijnt daarvoor tijdelijk de aparte staatssecretaris, terwijl oud-NSC’er Sandra Palmen als onafhankelijk bewindspersoon in het kabinet blijft.
Het debat spitste zich ook toe op het sluiten van de gasputten. JA21-leider Joost Eerdmans pleit ervoor de velden niet definitief vol te storten maar als strategische reserve te bewaren, mede aan de hand van onderzoek en waarschuwingen over leveringszekerheid en de laagste gasvoorraad in jaren. Eerdmans noemde ook onderzoek naar injectie van stikstof als mogelijk middel om de bodem te stabiliseren. Jetten houdt vast aan het kabinetsbesluit vanwege adviezen van wetenschappers en officiële instanties: gaswinning houdt het risico op aardbevingen in stand en dat leidt tot jarenlang onveilige en onzekere omstandigheden voor bewoners. Als tegenvoorstel wijst hij op alternatieven zoals kleinere velden, Noordzeewinning, meer wind op zee en kernenergie om importafhankelijkheid te verminderen.
Kort samengevat: het nieuwe kabinet kiest voor sluiting van het Groningenveld en voor een nieuwe, regiogevestigde regeringscommissaris om de lange herstelklus te versnellen en te depolitiseren. Tegenstanders vrezen verlies van vertrouwen, het wegvallen van een dedicated staatssecretaris en risico’s voor leveringszekerheid; het kabinet benadrukt veiligheid van de bodem en de noodzaak van een krachtigere, uitvoeringsgerichte aanpak.