Potentiële coalitie met Nederland wil zeemissie bij Iran, maar pas na oorlog
In dit artikel:
Tientallen landen hebben in een digitaal beraad gezamenlijk geëist dat Iran de Straat van Hormuz weer vrijgeeft. Het virtuele overleg, geïnitieerd door het Verenigd Koninkrijk, telde volgens de organisatoren ongeveer veertig deelnemende landen: ministers uit Europa, Azië en Latijns‑Amerika namen deel, en van de G7‑landen ontbrak alleen de VS aan het overleg. De Britten en Fransen werken aan een voorstel voor een militaire coalitie om de vitale zeeroute te beveiligen; hoeveel landen daaraan concreet willen meedoen is nog onduidelijk.
Nederland overweegt deelname aan zo’n missie, maar stelt als harde voorwaarde dat de gevechten in de regio eerst moeten stoppen. Premier Jetten en minister van Buitenlandse Zaken Berendsen zeiden dat de Koninklijke Marine wel capaciteiten heeft om bijvoorbeeld zeemijnen te ruimen, maar alleen indien de aanvallen tussen Iran, de VS, Israël en de Golfstaten zijn gestaakt. Voorlopig ligt de nadruk in de groep op diplomatieke druk en de mogelijkheid van extra sancties richting Iran.
De bijeenkomst leverde geen gezamenlijke slotverklaring op, behalve de oproep aan Iran de doorgang te herstellen; Berendsen noemde het realistisch dat uit een kort digitaal overleg van veertig landen niet meteen concrete acties voortkomen. De militaire hoofden van de deelnemende landen zullen nader bekijken welke vormen van inzet mogelijk zijn, en Nederland heeft nog geen officieel verzoek gekregen om schepen beschikbaar te stellen.
De aanleiding is de escalatie van de oorlog in de regio en de daaropvolgende Iraanse vergeldingsacties die onder meer olietankers hebben getroffen, wat risico’s en verstoringen voor de wereldeconomie veroorzaakt. Waar de Amerikaanse president Trump landen opriep snel militair te handelen — hij zei onder meer: "Verzamel wat moed en pak het gewoon" — noemden leiders als de Franse president Macron een gewelddadige doorbraak van de blokkade te gevaarlijk en onrealistisch; die opvatting vond ook weerklank in Den Haag. Europese landen geven aan vooraf niet volledig geïnformeerd te zijn over aanvalsplannen van de VS en Israël, wat de bereidheid tot onmiddellijke militaire betrokkenheid beperkt.