Onschuldig in de cel gegooid: Justitie blunderde met naamfouten

In dit artikel:

De Algemene Rekenkamer stelt in een nieuw, uitgebreid rapport dat het precieze aantal foutieve tenaamstellingen in de Nederlandse justitieketen nog steeds onbekend is. Met die term wordt bedoeld dat justitiële gegevens — bijvoorbeeld veroordelingen en strafdossiers — aan de verkeerde persoon zijn gekoppeld. Vorig jaar concludeerde de Rekenkamer al dat het om minimaal 867 vonnissen ging, waaronder tientallen veroordelingen voor zware delicten; een klokkenluider suggereerde deze lente dat het probleem mogelijk veel groter is (tot wel 50.000 gevallen). Inmiddels is vastgesteld dat ten minste twee mensen onterecht hebben vastgezeten door zulke naamfouten.

De Rekenkamer noemt het feit dat het ministerie van Justitie en Veiligheid al sinds 2012 wist van het probleem, maar toen niet ingreep, reden voor een officiële kritische beoordeling. Waar dat eerder leidde tot een “ernstige onvoldoende”, is de beoordeling nu bijgesteld naar een “onvoldoende” omdat het ministerie stappen heeft gezet: er is nu scherper vastgelegd wat de verantwoordelijke registratie-eenheid Justid wel en niet mag aanpassen in justitiële gegevens. Toch is het probleem daarmee niet opgelost. Minister David van Weel moet eerst in kaart brengen hoeveel foutieve tenaamstellingen er precies zijn en vervolgens afspraken maken met andere partijen zoals het Openbaar Ministerie en de rechtspraak over herstel. De fouten hebben serieuze persoonlijke gevolgen (onterechte strafbladen, problemen met VOG, verkeerde koppelingen aan zaken) en ondergraven het vertrouwen in de administratieve kant van het strafrechtsysteem.