Ombudsmannen waarschuwen weer voor asielwetten, willen kritische blik Eerste Kamer

In dit artikel:

De Nationale Ombudsman en de Kinderombudsman luiden de alarmbel over twee nieuwe asielwetten van oud-minister Wopke Faber (PVV) die kort voor Kerst door de Tweede Kamer zijn gekomen en nu bij de Eerste Kamer liggen. Zij roepen senatoren op de voorstellen kritisch te toetsen vanwege risico’s voor kinderen, de uitvoerbaarheid en de rechtszekerheid.

Belangrijke onderdelen van de wetten: illegaal verblijf wordt strafbaar, verblijfsvergunningen worden korter (van vijf naar drie jaar), gezinshereniging wordt bemoeilijkt en er komt een tweestatusstelsel dat vluchtelingen opdraagt in twee categorieën — mensen die vervolging ondervinden wegens identiteit (minder beschermd) en mensen die vluchtten voor oorlogsgeweld (met de verwachting van terugkeer en minder rechten). Oud-minister Van Weel, die Faber opvolgde, vond een aparte toets aan kinderrechten niet nodig omdat de wet zich op volwassenen richt; de Kinderombudsman waarschuwt echter dat strafbaarstelling van ouders kinderen direct raakt: "Als ouders strafbaar worden gesteld, raakt dat hun kinderen."

De ombudsmannen vrezen dat de nieuwe regels de al overbelaste uitvoering door de IND verder onder druk zetten. Kortere vergunningen betekenen vaker controles en herbeoordelingen; de IND rapporteert al enorme achterstanden (een tweede IND-gesprek kan nu meer dan twee jaar op zich laten wachten). De Nationale Ombudsman noemt de huidige behandeling van tienduizenden asielzoekers en statushouders onder de maat.

Tegelijkertijd komen deze nationale wetsplannen samen te liggen met nieuwe Europese migratieregels die deze zomer ingaan, wat volgens de ombudsman de situatie complex en onduidelijk maakt — hij waarschuwt dat die wirwar ("spaghetti") leidt tot uitvoeringsproblemen en meer klachten. Vorig jaar waarschuwden de ombudsmannen al in een brandbrief voor brede maatschappelijke gevolgen als de plannen erdoor komen.