Ombudsman: overheid weet wie hulp nodig heeft, maar helpt niet

In dit artikel:

Den Haag — In het jaarverslag van de Nationale ombudsman en de Kinderombudsman stellen Reinier van Zutphen en Margrite Kalverboer dat de overheid vaak wéét wie hulp nodig heeft maar te laat of helemaal geen hulp biedt. Van Zutphen, die ook Veteranenombudsman is, pleit voor een proactieve overheid: "Een behoorlijke overheid wacht niet tot mensen verdwalen in de lokettenjungle, maar zoekt hen op als ze ondersteuning nodig hebben."

Als voorbeelden noemen de ombudsmannen het Tijdelijk Noodfonds Energie (in 2025 voor de derde keer geopend), dat snel leeg raakte omdat de regeling was afgestemd op het beschikbare budget en niet op de behoefte. Ook was er discussie over het al dan niet schrappen van proactieve dienstverlening van het ministerie van Sociale Zaken — een maatregel die zou besparen maar veel kritiek opriep en naar alle waarschijnlijkheid wordt teruggedraaid. Volgens de ombudsman zegt die gang van zaken iets wezenlijks over de houding van het kabinet.

Het rapport gaat vergezeld van een visie op proactief overheidsoptreden; er zijn al plannen om toeslagen, uitkeringen en herstelbetalingen proactiever uit te keren, maar de ombudsman vindt dat er nog flinke stappen nodig zijn. In 2025 kwamen ruim 25.000 klachten en signalen binnen bij de ombudsman.