Minister Boekholt poetst haar schimmige Defensie-verleden op in haar boek

In dit artikel:

Minister van Volkshuisvesting Elanor Boekholt-O’Sullivan (D66) ligt opnieuw onder vuur vanwege haar optreden als commandant van vliegbasis Eindhoven. Terwijl in oktober een rechtszaak dient over een andere klokkenluiderszaak waarbij zij betrokken was, reconstrueert NieuwRechts een tweede dossier rond het 336 squadron. De publicatie zet vraagtekens bij het beeld uit Boekholts autobiografie, waarin zij zichzelf neerzet als een moedige commandant die misstanden binnen Defensie bestreed.

De zaak begon in 2016 met een onderofficier die was overgekomen van de marine. Nadat hij werd aangesproken op onjuiste reisdeclaraties, stelde hij dat ook collega’s structureel fraudeerden. Toen Boekholt volgens het artikel aanvankelijk weinig met zijn signalen deed, meldde hij tien mogelijke misstanden. Twee daarvan kregen later bijzondere aandacht: een militaire C-130-vlucht naar Perugia in november 2014 en een declaratieconstructie rond cursussen in Hoofddorp.

Volgens bronnen en het Huis voor Klokkenluiders was de vlucht naar Italië geen reguliere trainingsmissie, maar een uitstapje waarbij Defensie onder meer een huurauto betaalde. De brandstofkosten zouden tussen de 100.000 en 150.000 euro hebben gelegen. Bij de tweede kwestie declareerden zeker zeventien militairen jarenlang dagelijkse autoritten naar Hoofddorp, hoewel zij die ritten niet maakten en soms in een Defensiehotel verbleven. Het Huis concludeerde dat leidinggevenden hiervan op de hoogte waren en de declaraties goedkeurden.

In plaats van de zaak direct door de Koninklijke Marechaussee te laten onderzoeken, stelde Boekholt een interne commissie in. Die concludeerde dat niemand zich persoonlijk had verrijkt en sprak van een grijs gebied. Geen van de zeventien betrokkenen werd vervolgd; twee leidinggevenden kregen slechts een aantekening. Het Openbaar Ministerie zegt dat een intern onderzoek in dergelijke gevallen gebruikelijk kan zijn en dat op basis daarvan wordt beslist of aangifte nodig is. Volgens het OM leverde dit onderzoek geen vermoeden van ernstige misstanden of strafbare feiten op.

De klokkenluider kreeg volgens het artikel geen inzage in de verhoren en kon niet reageren op het conceptrapport. Tijdens het onderzoek werd hij geschorst en kreeg hij ontslag aangezegd. Boekholt zou het squadron hebben gewaarschuwd dat de meldingen het voortbestaan ervan konden bedreigen. Uiteindelijk werd de klokkenluider zelf ontslagen en strafrechtelijk vervolgd voor zijn eigen declaraties. Hij werd vrijgesproken van oplichting, maar kreeg een voorwaardelijke werkstraf voor lichte verduistering; de door hem gemelde structurele declaraties kwamen niet voor de strafrechter.

Daarnaast bestaat er onduidelijkheid over een aangifte bij de Marechaussee. Boekholt meldde in 2016 aan de defensietop dat zij aangifte had gedaan, en zei in 2018 publiekelijk dat er aangifte was gedaan. Onder ede verklaarde zij later juist dat zij nooit aangifte had gedaan omdat zij geen strafbaar feit vermoedde. Het OM zegt eveneens dat er geen aangifte is geregistreerd.

Volgens NieuwRechts laat Boekholts autobiografie belangrijke onderdelen weg en presenteert zij de affaire veel gunstiger voor zichzelf. De partij DENK heeft inmiddels Kamervragen gesteld over de houdbaarheid van haar ministerschap en vraagt premier Rob Jetten onder meer om het volledige dossier aan de Tweede Kamer te verstrekken.