„Migratiepact geen wondermiddel voor asielcrisis"

In dit artikel:

De Europese migratiepact, na meer dan tien jaar onderhandelen voortgekomen uit de vluchtelingencrisis van 2015, treedt op 12 juni in werking. Het doel van het pact is éénvormige regels binnen de EU te creëren voor het toelaten en verwerken van asielzoekers, met zwaardere controles aan de buitengrenzen en versnelde procedures.

In de Tweede Kamer werd recent gestemd over de Nederlandse uitvoeringswet die de EU-regels in nationaal recht invoert en op onderdelen aanscherpt. De partijen Groep Markuszower en FVD vonden het pact te soepel en stemden tegen; PVV, JA21, BBB en SGP steunden de wet wel. PRO trok haar eerder steun in en stemde tegen uit bezorgdheid dat gezinnen zonder verblijfsrecht in detentie kunnen belanden — een amendement om dat te verbieden haalde het niet. Pogingen van sommige Kamerleden om de wet verder te verscherpen faalden.

Migratierecht-onderzoeker Mark Klaassen (Universiteit Leiden) waarschuwt dat het pact de toegang tot de EU moeilijker maakt: strengere, snellere grensprocedures, uitgebreide controles aan de buitengrenzen (vingerafdrukken, medische checks) en beperkingen op doorreizen naar andere lidstaten. Of het instrumentarium effectief is, hangt volgens hem sterk af van de uitvoering door lidstaten als Griekenland en Italië. Als die landen de regels strikt toepassen, zal dat de toestroom richting Nederland beïnvloeden.

De Nederlandse aanvullingen op het pact zijn feitelijk een voortzetting van noodmaatregelen: invoering van een tweestatusstelsel (een sterke en een ‘zwakke’ vergunning) en aangescherpte regels voor gezinshereniging. Klaassen verwacht daardoor extra druk op de rechtspraak, omdat houders van een zwakkere status snel bij de rechter zullen proberen hun verblijf te verbeteren. Kortom: het pact brengt meer uniformiteit en versnelde procedures, maar de praktische uitwerking en rechtsbescherming blijven bron van politieke en juridische spanning.