Klap op klap voor Schipholplannen van het kabinet: tijd om na 30 jaar de dubbele doelstelling - economie én milieu - los te laten
In dit artikel:
Dinsdag debatteert de Tweede Kamer over de definitieve kabinetsplannen voor Schiphol: het Luchthavenverkeerbesluit (LVB) dat vóór het einde van het jaar moet worden vastgelegd en formeel bepaalt hoe, waar en met hoeveel geluid en uitstoot er vanaf en rondom Schiphol gevlogen mag worden. Het kabinet presenteert het LVB als oplossing om de gezondheid van omwonenden te beschermen en tegelijkertijd economische belangen te borgen, maar deskundigen, gemeenten, bewonersgroepen en rechters betwijfelen of dat lukt.
Afgelopen vrijdag keurde de Commissie MER de milieueffectrapportage onder het LVB af en sommeerde minister Vincent Karremans tot een volledige herziening. Ook Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) waarschuwt dat de voorgestelde geluidsgrenzen op aannames berusten en dat de opzet met veel nieuwe handhavingspunten uitvoeringstechnisch onhoudbaar is. Meer meetpunten met elk eigen grens maken het voor luchtverkeersleiders vrijwel onmogelijk te sturen op geluidsniveaus zonder op andere plaatsen extra hinder te veroorzaken. LVNL vreest dat de praktijk van gelijktijdig gebruik van baancombinaties — bedoeld om geluid te spreiden — mogelijk achterwege moet blijven, wat zowel de operationele complexiteit als veiligheidsrisico’s vergroot. Als gevolg daarvan zou het maximum van 478.000 vluchten per jaar mogelijk niet haalbaar zijn: veiligheid gaat dan boven capaciteit.
De kritiek stapelt zich op. De Raad van State veegde eerder al een vorige tijdelijke maatregel van tafel en concludeerde dat krimp niet automatisch leidt tot minder geluidsoverlast; de 478.000-vluchten-grens zou slecht onderbouwd zijn. Rechters hebben vorig jaar de natuurvergunning vernietigd en constateerden eerder schending van omwonendenbelangen, met verwijzingen naar mensenrechten en Europese regels; het hoger beroep moet nog beginnen. Daarmee ligt het LVB op de intensive care: doorpakken met de huidige plannen betekent doorgaan met een kwetsbare, juridisch aanvechtbare opzet; opnieuw beginnen kost jarenlang extra voorbereiding en opnieuw toetsing.
Een andere complicatie is internationale en sectorale tegenreactie: krimp kan leiden tot tegenmaatregelen van landen als de VS, Canada en Groot-Brittannië en tot conflicten met Brussel, terwijl de luchtvaartsector zelf betoogt dat geluidsoverlast vooral daalt dankzij stillere moderne toestellen — bindende afspraken met KLM hierover zijn nooit gemaakt.
Concluderend: het kabinet staat voor een keuze zonder makkelijke uitweg. Om kritiek van deskundigen en rechters terecht te nemen, zal minister Karremans mogelijk moeten breken met de lang gekoesterde ‘dubbele doelstelling’ van gelijktijdige bescherming van economie en milieu, en het LVB fundamenteel herformuleren. Auteur Herman Stil (Het Parool) signaleert dat dat ingrijpende consequenties en extra jaren aan beleidswerk zal meebrengen.