Kamer akkoord met strengere Europese asielregels: Nederlandse asielprocedure flink op de schop

In dit artikel:

De Tweede Kamer heeft donderdag ingestemd met het Europese Migratiepact, waarmee Nederland de strengere EU-asielregels overneemt. Met steun van coalitiepartijen D66, VVD en CDA en de fracties van PVV, JA21, BBB, SGP, CU en 50Plus ging het voorstel door; linkse partij PN en enkele rechts-populistische partijen zoals Groep Markuszower en FvD stemden tegen. De nieuwe procedure moet al op 12 juni ingaan.

De IND spreekt van de ingrijpendste beleidswijziging in dertig jaar: de dienst moet extra personeel werven en opleiden en nieuwe ICT-systemen invoeren, maar is daar nog niet klaar voor. De regels benadrukken strengere grenscontroles, meer solidariteit en meer uniformiteit binnen de EU, en verschuiven bevoegdheden van nationale overheden naar Europa. Volgens de IND kan dat er juist toe leiden dat Nederlandse procedures minder omslachtig worden.

Praktische veranderingen omvatten onder meer dat de IND zelf kan bepalen hoe vaak een asielzoeker wordt gehoord, waardoor een zaak na één zitting kan worden afgerond. Advocatenbureaus voor asielzoekers krijgen minder ruimte en Vluchtelingenwerk verliest zijn formele rol bij voorlichting, tot onvrede van die organisaties en links in de Kamer. Doel is veel kortere beslistermijnen: niet-ontvankelijke aanvragen binnen twee maanden afhandelen en reguliere procedures binnen zes maanden (nu vaak meer dan 18 maanden).

Tegelijk liggen twee aanvullende Nederlandse wetsvoorstellen (asielnoodmaatregelen en het tweestatusstelsel) klaar. Door rommelig verloop is de strafbaarstelling van illegaal verblijf in de asielnoodwet beland, een gevoelig punt voor partijen als CDA en SGP; D66 is principieel tegen.