Kabinet wil scherpere protestwet: meer bevoegdheden en zwaardere straffen

In dit artikel:

Het kabinet-Jetten wil het demonstratierecht scherper regelen omdat sommige acties uit de hand lopen, zoals anti-azc-rellen en spoorbezettingen (onder meer eind mei op Utrecht Centraal). Justitieminister David van Weel en binnenlandminister Pieter Heerma schrijven in een Kamerbrief dat ze vooral kijken naar uitbreiding van burgemeestersbevoegdheden en zwaardere bestraffing van relschoppers.

Concreet krijgen burgemeesters wettelijke mogelijkheden voorgesteld om demonstraties eerder te verplaatsen — bijvoorbeeld door het organiseren van bussen naar een andere locatie — en wordt het voor rechters explicieter mogelijk misdragingen tijdens een demonstratie zwaar mee te wegen bij de strafoplegging. Dit sluit aan bij afspraken in het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA. Eerder kabinet en Kamer pleitten ook al voor strengere aanpak van blokkades van wegen en spoor.

Onderzoekers van het WODC stelden echter dat het demonstratierecht op zichzelf niet aangepast hoeft te worden. Het kabinet benadrukt daarom dat extra strafbepalingen niet per se nodig zijn, maar wil wel handreikingen voor lokale driehoeken (burgemeester, politie, OM) en het makkelijker maken voor partijen als NS en ProRail om schade op demonstranten te verhalen.

Het omstreden plan om gezichtsbedekkende kleding bij demonstraties te verbieden wordt voorlopig uitgesteld na veel kritiek. Als alternatief ligt een voorstel van de politie op tafel om het dragen van gezichtsbedekking tijdens rellen te laten meewegen voor strengere straffen. De ministers gaan in september met de Kamer in debat over de verdere stappen.