Kabinet offert bestaanszekerheid op

In dit artikel:

Het kabinet verhoogt de defensiebegroting, maar financiert die extra uitgaven door te snijden in de sociale zekerheid. Waar vroeger juist stevig op de krijgsmacht werd bezuinigd — onder meer onder VVD‑ministers — draait de huidige coalitie die keus deels terug, maar betaalt dat met maatregelen die kwetsbare groepen raken.

Centraal staan plannen om de AOW‑leeftijd verder te verhogen (de voorgestelde versnelling van de koppeling met levensverwachting van acht naar twaalf maanden), het verkorten van de maximale WW‑duur van twee naar één jaar en aanscherping van de voorwaarden voor WW‑opbouw. De auteur vindt de AOW‑verhoging onnodig: Nederland heeft al een van de hoogste pensioenleeftijden in Europa, AOW‑kosten vallen structureel lager uit dan eerder voorspeld en het stelsel (AOW plus collectieve aanvullende pensioenen via cao’s) is relatief houdbaar. Er wordt ook gepleit voor wettelijke mogelijkheid om de AOW‑leeftijd te verlagen als de levensverwachting daalt — iets wat in recente jaren in Nederland en IJsland is voorgekomen.

De plannen voor arbeidsongeschiktheidsregelingen verzwakken volgens de kritiek de inkomenszekerheid van blijvend arbeidsongeschikten, terwijl juist sprake is van een daling van het aantal arbeidsongeschikten over decennia; wel nemen uitval in fysiek zware beroepen en de druk op die groepen toe doordat de AOW‑leeftijd stijgt. De oplossing is niet korten maar betere, tijdige medische keuringen en extra investeringen in het UWV. Daarnaast wil het kabinet besparen op huishoudelijke hulp, terwijl ouderen juist langer thuis moeten blijven wonen — een tegenstrijdigheid die eerder al leidde tot het schrappen van tienduizenden verpleeghuisplaatsen.

De schrijver vindt dat kiezers deze ombuigingen in bestaanszekerheid niet hebben gekozen. Als het kabinet zuinig wil blijven, pleit hij ervoor inkomsten te zoeken bij fiscale uitzonderingen voor grote bedrijven of hogere belastingen voor de hoogste inkomens in plaats van de rekening te leggen bij werklozen, arbeidsongeschikten en laagbetaalde werknemers.