Eerste Kamer stemt na vijf jaar wet tegen ongewenste beïnvloeding weg

In dit artikel:

De Eerste Kamer heeft het wetsvoorstel tegen ongewenste buitenlandse beïnvloeding verworpen, waarmee een jarenlang traject sinds de parlementaire ondervraging is vastgelopen. Het plan, ingediend op 23 november 2020 door kabinet-Rutte III, gaf burgemeesters en het Openbaar Ministerie de bevoegdheid de boekhouding van verdachte maatschappelijke organisaties te onderzoeken om na te gaan of zij geld uit niet-EU-landen ontvangen — betalingen die volgens de ondervragingscommissie de democratische rechtsstaat kunnen ondermijnen.

Uitslag en politiek spel: alleen VVD, PVV, JA21 en SGP stemden voor; samen hebben zij 21 van de 75 zetels in de Senaat. Diverse fracties die in de Tweede Kamer vóór waren, keerden later terug naar tegen. BBB, met twaalf zetels een beslissende factor, erkende de doelstelling maar wees op uitvoeringsproblemen en het risico dat donateurs worden afgeschrikt. D66 signaleerde extra regeldruk voor het maatschappelijk middenveld en betwijfelde de praktische inzetbaarheid — het kabinet schat dat de maatregel slechts drie tot vijf keer per jaar gebruikt zou worden. Voorstanders vonden de wet onvolledig maar zagen liever iets dan niets vanwege toegenomen buitenlandse inmenging.

Scepsis bestond ook over mogelijke brede toepassing: tegenstemmers vreesden ingrepen niet alleen bij radicale moskeefinanciering (de aanleiding van de ondervraging), maar ook bij protestgroepen en hulporganisaties zoals Extinction Rebellion, Oxfam of Greenpeace. Sommige partijen roepen het kabinet op met een nieuw, beter uitvoerbaar voorstel terug te komen.