Dit kabinet heeft een somber mensbeeld waarin wantrouwen het vertrekpunt is
In dit artikel:
Volgende week debatteert de Tweede Kamer over de begroting van Sociale Zaken — tegelijk stemmen veel Nederlanders op 18 maart in de gemeenteraadsverkiezingen — en GroenLinks-PvdA waarschuwt dat die twee dossiers één vraag raken: wat doet de overheid voor mensen als het leven tegenzit? In een ingezonden stuk reageren Tweede Kamerlid Esmah Lahlah en tientallen GroenLinks‑PvdA-lijsttrekkers (onder wie Linda Voortman, Zita Pels en Jeroen Postma) op het kabinetsbeleid en de gevolgen daarvan in steden en wijken.
Ze stellen dat het huidige kabinet, net als voorgaand VVD-beleid, inzet op strengere prikkels, meer controle en vaker sanctioneren. Volgens de auteurs werkt die aanpak averechts: herkeuringen en wantrouwen vergroten onzekerheid, strengere regels duwen mensen richting tijdelijk en onzeker werk, en het toeslagenstelsel bevestigd institutioneel wantrouwen. De klap valt niet in Den Haag maar lokaal: gemeenten, wijkteams en schuldhulpverleners krijgen de rekening, waardoor problemen doorschuiven en later veel duurder en schrijnender worden. Voorbeelden zijn stijgende armoede en dakloosheid, kinderen in slechte huisvesting, groeiende schulden tot aan faillissementen, en jeugdzorg die pas ingrijpt als problemen zijn geëscaleerd.
De signaalwoorden van de tekst zijn drie kerninzichten: voorkomen is goedkoper en menselijker dan repareren; vertrouwen werkt beter dan wantrouwen; en zekerheid maakt de samenleving sterker. Op basis daarvan pleiten de ondertekenaars dat landelijke begrotingskeuzes moeten aansluiten op lokaal beleid. Waar GroenLinks‑PvdA verantwoordelijkheid draagt, beloven ze binnen de gemeentelijke mogelijkheden de sociale basis te beschermen: drempels verlagen, vroegtijdige hulpverlening versterken en ondersteuning zo inrichten dat mensen kunnen meedoen zonder stigma.
Het politieke verschil wordt volgens hen fundamenteel: het kabinet ziet zekerheid als iets dat eerst verdiend moet worden; GroenLinks‑PvdA ziet het als een basisvoorziening die een beschaafd land haar inwoners verschuldigd is. De brief sluit met de oproep voor een samenleving van zekerheid, menselijkheid en vertrouwen, in plaats van een model gebaseerd op achterdocht en afstraffing.