De dealtjes van kabinet-Jetten ogen wankel | Oh oh Den Haag
In dit artikel:
Het minderheidskabinet van Rob Jetten oogt fragiel: door het ontbreken van een stabiele meerderheid moeten spelregels en afspraken vaak achter gesloten deuren of in wandelgangen met kleine fracties gemaakt worden, wat leidt tot verwarring en publieke kritiek. Donderdagochtend verzamelen PVV-afsplitsers René Claassen en Hidde Heutink zich met BBB’er Henk Vermeer bij een hotel bij het Binnenhof; zulke informele ontmoetingen krijgen nu politieke betekenis omdat coalitie en oppositie op zoek zijn naar flankondersteuning.
Als casus fungeert de discussie rond de AOW en een mogelijke verhoging van de pensioenleeftijd. Woensdag leken SGP en Groep Markuszower een motie te presenteren om de plannen te verzachten; donderdag escaleert het in de plenaire zaal wanneer Heutink beweert dat de leeftijdsverhoging van tafel zou zijn. Parlementariërs van links tot rechts — onder wie Jesse Klaver, Geert Wilders en Jimmy Dijk — reageren verontwaardigd: er blijkt geen eenduidige, Kamerbrede afspraak, en SGP’er Chris Stoffer wijst later op de beperkte reikwijdte van de motie. Jetten moet toezeggen alles opnieuw te bekijken. Ook Kamervoorzitter Thom van Campen uitte zijn ergernis over onduidelijke, afgesloten deals waar de rest van de Kamer niets van weet.
Uit de debatten komt naar voren dat Jetten en coalitiepartner Henri Bontenbal op onderdelen afwijken van de VVD — bijvoorbeeld over het al dan niet verlagen van uitkeringen voor bestaande gevallen — maar dat Bontenbal zich toch heeft neergelegd bij compromissen. Tegelijk worstelt Jetten met andere gevoelige dossiers; D66 wil erkenning van de Palestijnse staat, de VVD is tegen, en Jetten benadrukt dat hij als premier moet sturen op wat partijen gezamenlijk kunnen dragen.
Kortom: het kabinet gedraagt zich beleefder dan vroeger, maar is politiek wankel. Kleine fracties en informele onderhandelingen bepalen nu het beleid, met als risico onduidelijkheid en publieke onvrede over schijnbaar ad hoc gemaakte compromissen.