Daarmee is de zwarte kous af (wat valt er nog te zeggen over de SGP?)

maandag, 8 juni 2026 (14:37) - Joop

In dit artikel:

Een salonsocialistische columniste gebruikt het beeld van een dode mot in haar haver‑Irish coffee als startpunt voor een scherpe verkenning van de Nederlandse politiek: aan de ene kant de SGP — oud‑calvinistisch, mannelijk en ideologisch rigide — en aan de andere kant het politiek midden dat in kleurloze, fatsoenlijke blabla’s hetzelfde morele kwaad wegspoelt. De mot symboliseert volgens haar de Nederlandse moraal: niet heroïsch gestorven, maar verdrinken in lauwe symboliek.

Wie: de SGP staat centraal—de partij met een landelijke kieslijst vol mannen die vasthouden aan het idee dat de HEER hen als hoofd van het gezin stelde—en daarnaast de gevestigde middenpartijen (D66, ChristenUnie, CDA, VVD) die regelmatig onderwerp van kritiek zijn. De columniste noemt ook voorbeelden van conservatieve reflexen binnen de VVD en historische smetten zoals het wegduiken van Hendrik Kersten tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Wat en waarom: de SGP wordt neergezet als ideologisch achterhaald en moreel problematisch: een partij die Nederland het liefst terugbouwt tot een calvinistisch openluchtmuseum. Toch is haar politieke effectiviteit landelijk beperkt, deels doordat SGP‑mannen zichzelf klein houden en SGP‑vrouwen vaak in de praktijk het gezag voeren achter de schermen. Daardoor zijn deze mannen — hoe onsympathiek of incompetent ook — op nationaal niveau weinig gevaarlijk.

De belangrijkste waarschuwing van de columniste richt zich echter op het politieke midden. Daar zitten volgens haar de “beleids‑theologen”: mensen die voldoende bestuurlijke kunde hebben om religieuze of reactionaire ideeën te vertalen naar modern beleid. Zij kunnen wetten en amendementen maken die subtiel de positie van vrouwen en kinderen verzwakken, of bureaucratische mechanismen inrichten waardoor bijvoorbeeld druk op homoseksuele kinderen wordt uitgebesteed aan instanties. In dat opzicht is het lauwe midden gevaarlijker dan de openlijke conservatieven: kleurloos, respectabel en daardoor effectiever in het uitoefenen van schade.

Waar en wanneer: actuele Nederlandse politiek, in de context van lopende debatten over gender, gezinsrollen en partijpolitieke cultuur.

Slotgedachte: de SGP is ideologisch verwerpelijk maar politiek onhandig; het echte risico komt van competente beleidsmakers die reactionaire ideeën modern verpakken. De columniste pleit ervoor die vaardigheden en machtsposities scherp in het vizier te houden in plaats van alleen de klassieke uitersten te bekritiseren.