Burgers Katwijk en Wassenaar moeten wijken voor defensie-drones en pillenfabriek

In dit artikel:

Moestuinvereniging Tuinders Vreugde in de Mient Kooltuin, op de grens van Katwijk en Wassenaar, moet uiterlijk 1 januari 2027 vertrekken. De gemeente zegt dat dit nodig is vanwege de aanwezigheid van vleermuizen, maar de tuinders vermoeden dat hun grond plaats moet maken voor een permanent testcentrum van Defensie.

Vanaf het voormalige marinevliegkamp Valkenburg wil Defensie drones buiten het zicht van hun piloten laten vliegen via een corridor over de duinen en de Noordzee, tussen Katwijk en de Rotterdamse haven. Daarvoor is in oktober 2025 een intentieverklaring ondertekend. Later dit jaar volgt een besluit over de testbaan. Defensie benadrukt dat de infrastructuur nodig is voor militaire innovatie, maar ook voor civiele toepassingen zoals medicijn- en orgaantransport. Bewoners vrezen bovendien geluidsoverlast, verdere militarisering en mogelijke field- en living labs waarin de omgeving onderdeel van experimenten wordt.

Tegelijkertijd liggen er plannen voor een grote medicijnfabriek van het Amerikaanse Eli Lilly bij het Valkenburgse Meer, nabij het Leiden Bio Science Park. De investering bedraagt 2,6 miljard euro en zou circa vijfhonderd banen opleveren. Zuid-Holland wil Katwijk daarvoor 72 miljoen euro geven voor infrastructurele aanpassingen. De fabriek wordt volgens tegenstanders meer dan 35 meter hoog, draait dag en nacht en zou ongeveer één miljoen liter water per dag gebruiken, waarvan maximaal 778.000 liter drinkwater via Dunea.

De tuinders vinden het onbegrijpelijk dat hun kleinschalige groene gebied moet verdwijnen, terwijl voor Defensie en Eli Lilly ruimte wordt gemaakt. Hun petitie voor behoud van Tuinders Vreugde had al ruim 300 handtekeningen. Ook actiegroep PlasticFantastic spreekt van een dubbele moraal, omdat inwoners wegens waterschaarste zuiniger moeten leven terwijl een miljardenbedrijf grote hoeveelheden drinkwater mag gebruiken. De Katwijkse gemeenteraad gaf in juni 2026 een eerste positief advies over de fabriek en neemt dit najaar een definitief standpunt in. De tuinders zetten hun protest intussen voort.