Boerenbedrog in Den Haag: Kabinet houdt gedwongen krimp en dwingende sectorplafonds achter de hand

In dit artikel:

Minister Jaimi van Essen van Landbouw wil vrijdag een nieuw stikstofpakket presenteren, maar vertrouwelijke kabinetsstukken zijn al uitgelekt. Daarin staat dat het kabinet voor ongeveer honderd stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden strengere regels voorbereidt, met bufferzones van 500 tot 1000 meter rondom die natuurgebieden. Vooral op plekken waar de druk het grootst is, zoals de Veluwe, zouden boeren in de omgeving flink worden beperkt.

Tegelijk probeert het kabinet de sector te verleiden met een spoedwet die na de zomer naar de Tweede Kamer moet. Daarin verdwijnt de omstreden Kritische Depositiewaarde (KDW), de rekennorm die volgens boeren en provincies jarenlang voor juridische blokkades zorgde. In plaats daarvan komen er concrete emissiedoelen voor 2035: de landbouw moet de ammoniakuitstoot met 42 tot 46 procent terugbrengen ten opzichte van 2019, terwijl industrie en verkeer elk 50 procent moeten reduceren.

De versoepeling lijkt echter beperkt. Een hogere stikstofgrens voor projecten zoals bouwplannen wordt volgens de gelekte stukken pas mogelijk vanaf 2028. Ook komt er een strengere norm voor de veehouderij, officieel gekoppeld aan waterkwaliteit. Daarnaast houdt het kabinet een harde stok achter de deur: als de sector de doelen niet haalt, kunnen wettelijk vastgelegde sectorplafonds worden gebruikt om dier- of fosfaatrechten in te korten. Volgens de gelekte plannen wil Den Haag zo een juridisch robuuste aanpak neerzetten, maar voor boeren betekent het vooral extra druk en de dreiging van gedwongen krimp.