Boekholt-O'Sullivan (D66) wil huizenkopers opzadelen met staatsregister: kosten kunnen 'worden doorberekend aan consumenten'

In dit artikel:

Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening Elanor Boekholt-O’Sullivan (D66) wil de makelaardij wettelijk reguleren. In een Kamerbrief van 1 oktober stelt zij een verplicht register voor waarin iedereen die makelaarsdiensten aanbiedt, moet worden ingeschreven. Daarbij zouden wettelijke gedragsregels, verplicht tuchtrecht en aansluiting bij De Geschillencommissie gaan gelden.

De minister overweegt bovendien een verbod op woningadvertenties zonder registratienummer. Alleen makelaars die in het nieuwe register staan, zouden dan woningen online mogen aanbieden. De overheid moet hiervoor nog bepalen wie het register beheert en toezicht houdt, de juridische en technische uitwerking verzorgen en het plan aan Europese regelgeving toetsen. Volgens de brief kunnen de kosten voor registratie, toezicht en controle uiteindelijk indirect aan consumenten worden doorberekend.

De maatregel is bedoeld om consumenten beter te beschermen en misstanden in de sector aan te pakken. De auteur van het artikel betwijfelt echter of een nieuw register daarvoor nodig is. Uit een onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut, dat in de brief wordt aangehaald, bleek dat 87 procent van de klachten betrekking had op makelaars die al waren aangesloten bij een beroepsorganisatie met gedragsregels en tuchtrecht. Ook krijgt volgens Vereniging Eigen Huis slechts 32 procent van de bieders het biedlogboek, hoewel aangesloten makelaars dat al verplicht moeten verstrekken. De minister erkent zelf dat haar onderzoeken geen aantoonbaar verband laten zien tussen opleidings- of bijscholingseisen en minder negatieve ervaringen van consumenten.

Het artikel stelt dat de problemen op de woningmarkt vooral voortkomen uit het grote woningtekort, dat op ruim 380.000 woningen wordt geschat, en niet uit het ontbreken van een overheidsregister. Als alternatief noemt het een wettelijke verplichting om het biedlogboek via de notaris beschikbaar te stellen, zonder een nieuw beroepsregister op te tuigen. De schrijver vreest dat het register vooral extra kosten en overheidscontrole oplevert.

Boekholt-O’Sullivan wil in aanloop naar het eerste kwartaal van 2027 ook onderzoeken of de registratie- en tuchtregels moeten gaan gelden voor verhuurmakelaars. Aanleiding zijn signalen van ongewenst gedrag, waaronder woondiscriminatie. Het artikel interpreteert die uitbreiding als een mogelijkheid voor de overheid om makelaars via registratie en eventuele uitsluiting sterker aan politieke gedragsnormen te binden. De auteur roept de Tweede Kamer op het plan af te wijzen en zich in plaats daarvan te richten op het bouwen van betaalbare woningen.